طول عمر بیماران تومور هیپوفیز؛ میزان بقا و عوامل مؤثر

طول عمر بیماران تومور هیپوفیز به نوع تومور، اندازه، میزان ترشح هورمون، پاسخ به درمان و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد و نمی توان برای همه بیماران یک عدد ثابت در نظر گرفت. بیشتر تومورهای هیپوفیز آدنوم های خوش خیم هستند و در بسیاری از بیماران با درمان و پیگیری مناسب، پیش آگهی مطلوبی دارند. اما آیا وجود تومور هیپوفیز الزاماً باعث کوتاه شدن عمر می شود؟ در ادامه به بررسی میزان بقا، عوامل مؤثر بر طول عمر و تفاوت پیش آگهی در انواع مختلف تومور هیپوفیز اشاره می نماییم پس با ما همراه باشید.

طول عمر بیماران تومور هیپوفیز چقدر است؟

طول عمر بیماران تومور هیپوفیز در بیشتر موارد، به خصوص در آدنوم های خوش خیم، می تواند نزدیک به افراد عادی باشد. داده های جمعیتی جدید برای تومورهای خوش خیم ناحیه هیپوفیز، بقای نسبی حدود ۹۶.۸ درصد در ۵ سال و ۹۵.۲ درصد در ۱۰ سال را نشان می دهند؛ البته این ارقام بر اساس محل تومور گزارش شده اند و برای هر بیمار به طور اختصاصی قابل تعمیم نیستند.

نتیجه درمان، سن، شرایط عمومی بدن و کنترل اختلالات هورمونی همگی در پیش آگهی نقش دارند. بسیاری از بیماران پس از درمان مناسب می توانند زندگی طولانی و طبیعی داشته باشند.

میزان بقای بیماران تومور هیپوفیز

میزان بقا در تومورهای هیپوفیز به طور قابل توجهی به نوع تومور بستگی دارد. بیشتر تومورهای این ناحیه آدنوم هستند، رشد آهسته دارند و به قسمت های دور بدن منتشر نمی شوند. NCI نیز تأکید می کند که بیشتر تومورهای هیپوفیز سرطانی نیستند و کارسینوم هیپوفیز بسیار نادر است.

در آدنوم های هیپوفیز، مطالعات بزرگ نشان می دهند که بیش از ۸۰ درصد بیماران ۱۰ سال پس از تشخیص زنده هستند و در شرایطی که تومور به خوبی کنترل شود و اختلالات هورمونی اصلاح شوند، بسیاری از افراد طول عمر طبیعی دارند.

به طور کلی، عواملی که معمولاً با پیش آگهی بهتر همراه هستند عبارت اند از:

• خوش خیم بودن تومور
• اندازه کوچکتر تومور
• پیگیری منظم پس از درمان
• کنترل بیماری های زمینه ای
• کنترل مناسب ترشح هورمون ها
• تشخیص پیش از ایجاد عوارض شدید
• پاسخ مناسب به جراحی یا درمان دارویی
• عدم گسترش تومور به بافت های اطراف

این ارقام باید به عنوان آمار جمعیتی در نظر گرفته شوند و نمیتوان از آنها برای پیش بینی دقیق طول عمر یک فرد استفاده کرد.

عوامل مؤثر بر طول عمر بیماران تومور هیپوفیز

پیش آگهی تومور هیپوفیز فقط به وجود یا نبود تومور بستگی ندارد. نوع تومور، اندازه و میزان تهاجم آن، ترشح هورمون ها و شرایط سلامت عمومی فرد می توانند بر عوارض و در نتیجه بر طول عمر اثر داشته باشند. NCI نیز نوع و اندازه تومور، فعالیت هورمونی، علائم، گسترش بیماری و عود را از عوامل اصلی پیش آگهی معرفی می کند. عوامل مؤثر به شرح زیر است:

عامل مؤثر	تأثیر بر پیش آگهی و طول عمر
نوع تومور	آدنوم های خوش خیم معمولاً پیش آگهی بهتری نسبت به کارسینوم های نادر هیپوفیز دارند.
اندازه تومور	تومورهای بزرگ تر ممکن است فشار بیشتری بر ساختارهای اطراف ایجاد کنند.
ترشح هورمون	ترشح کنترل نشده کورتیزول یا هورمون رشد میتواند عوارض سیستمیک ایجاد کند.
سن بیمار	سن بالاتر و بیماری های همراه می توانند بر پیش آگهی کلی اثر بگذارند.
گسترش تومور	نفوذ به بافت های اطراف یا انتشار دوردست پیش آگهی را نامطلوب تر می کند.
پاسخ به درمان	کنترل کامل تومور یا ترشح هورمونی معمولاً با پیش آگهی بهتر همراه است.
عود تومور	عود تومور نیاز به جراحی هیپوفیز، دارو یا پرتودرمانی مجدد ایجاد می کند.
اختلال عملکرد هیپوفیز	کمبود هورمون های هیپوفیزی در صورت درمان نشدن می تواند عوارض مهمی ایجاد کند.
بیماری های زمینه ای	مشکلات قلبی، دیابت و فشار خون می توانند سلامت کلی بیمار را تحت تاثیر قرار دهند.

طول عمر در تومور خوش خیم و بدخیم هیپوفیز

تفاوت میان آدنوم خوش خیم و کارسینوم هیپوفیز از مهم ترین عوامل تعیین کننده پیش آگهی است. بیشتر تومورهای هیپوفیز خوش خیم هستند و سرطان واقعی هیپوفیز تنها درصد بسیار کمی از تومورها را تشکیل می دهد. NCI شیوع کارسینوم هیپوفیز را حدود ۰.۱ تا ۰.۲ درصد از تومورهای هیپوفیز گزارش کرده است.

نوع تومور	پیش آگهی	تأثیر احتمالی بر طول عمر
آدنوم خوش خیم هیپوفیز	معمولاً مطلوب	بسیاری از بیماران با درمان و پیگیری مناسب طول عمر طبیعی یا نزدیک به طبیعی دارند.
آدنوم مهاجم	متغیر	ممکن است درمان پیچیده تر و پیگیری طولانی مدت تری نیاز داشته باشد.
کارسینوم هیپوفیز	ضعیف تر و بسیار نادر	به دلیل انتشار بیماری می تواند طول عمر را به طور قابل توجهی کاهش دهد.

برای کارسینوم هیپوفیز نمی توان یک عدد واحد ارائه کرد، زیرا این بیماری بسیار نادر است. منابع مختلف، پس از ایجاد متاستاز، بقای میانه حدود ۱.۵ تا ۳.۶ سال یا میانگین نزدیک به ۲ تا ۲.۴ سال را گزارش کرده اند؛ اما این اعداد از گروه های کوچک بیماران به دست آمده اند و تفاوت فردی زیادی دارند.

تاثیر اندازه تومور بر طول عمر

اندازه تومور یکی از عوامل مهم در ارزیابی وضعیت بیمار است، اما به تنهایی تعیین کننده طول عمر بیماران تومور هیپوفیز نیست. میکروآدنوم ها کمتر از یک سانتی متر و ماکروآدنوم ها یک سانتی متر یا بزرگ تر هستند. تومورهای بزرگ تر می توانند بر عصب بینایی یا سایر ساختارهای اطراف فشار وارد کنند و احتمال کم کاری هیپوفیز را افزایش دهند.

با این حال، اگر یک ماکروآدنوم به موقع تشخیص داده و درمان شود، صرف بزرگ بودن تومور الزاماً به معنای کاهش قابل توجه طول عمر نیست. نوع تومور و میزان کنترل هورمونی معمولاً اهمیت بیشتری از اندازه به تنهایی دارند.

تاثیر اختلالات هورمونی بر طول عمر

تومورهای ترشح کننده هورمون می توانند از طریق ایجاد بیماری های هورمونی مزمن بر سلامت عمومی و طول عمر اثر بگذارند. برای مثال، ترشح بیش از حد هورمون رشد در آکرومگالی خطر بیماری های قلبی، تنفسی و متابولیک را افزایش می دهد، در حالی که افزایش طولانی مدت کورتیزول در بیماری کوشینگ با خطر بیشتر عوارض قلبی، متابولیک و عفونی همراه است. کنترل موفق ترشح هورمون ها می تواند این خطرات را تا حد زیادی کاهش دهد. در مقابل، پرولاکتینوماها و بسیاری از تومورهای غیرعملکردی در صورت درمان مناسب معمولاً پیش آگهی مطلوب تری دارند.

آیا بیماران تومور هیپوفیز عمر طبیعی دارند؟

بسیاری از بیماران مبتلا به آدنوم خوش خیم هیپوفیز می توانند پس از درمان و کنترل مناسب بیماری، طول عمری طبیعی یا نزدیک به طبیعی داشته باشند. این موضوع به ویژه زمانی محتمل تر است که تومور کاملاً کنترل شود، سطح هورمون ها به محدوده مناسب برسد و عوارض بینایی یا سایر مشکلات جدی ایجاد نشده باشند.

داده های سایت Mayo Clinic نیز نشان می دهند که بقای ۱۰ ساله در تومورهای خوش خیم ناحیه هیپوفیز بسیار بالا است. با این حال، در بیماران مبتلا به کوشینگ کنترل نشده، آکرومگالی فعال، تومورهای مهاجم یا کارسینوم هیپوفیز، پیش آگهی متفاوت می باشد. بنابراین ارزیابی فردی توسط بهترین جراح مغز و اعصاب در تهران اهمیت زیادی دارد.

نتیجه گیری

با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، طول عمر بیماران تومور هیپوفیز در بیشتر موارد، به خصوص در آدنوم های خوش خیم، بسیار مطلوب است و بسیاری از بیماران می توانند زندگی طبیعی و طولانی داشته باشند. پیش آگهی به نوع و اندازه تومور، فعالیت هورمونی، میزان گسترش و پاسخ به درمان وابسته است. اختلالات هورمونی کنترل نشده مانند بیماری کوشینگ و آکرومگالی خطر عوارض طولانی مدت را افزایش می دهند. کارسینوم هیپوفیز بسیار نادر است و نسبت به آدنوم ها پیش آگهی ضعیف تری دارد.